Category Archives: Uncategorized

Micheline Galley, Maltese and Mediterranean Oral Traditions, a French-Maltese collaboration

Nhar il-Ġimgħa 25 ta’ Ġunju, fis-6.00pm, ir-riċerkatriċi magħrufa tat-tradizzjonijiet orali fl-Mediterran Micheline Galley se tagħmel taħdita bl-Ingliż fuq Zoom u Facebook fuq ir-riċerka li għamlet fuq medda ta’ erbgħin sena dwar it-tradizzjonijiet orali f’Malta u l-Magreb. It-taħdita jisimha “Researching Maltese and Mediterranean Oral Traditions: A French-Maltese Collaboration” u se tkun miftuħa għal kulħadd.

L-udjenza tista’ ssegwi x-xandira diretta fuq Zoom, https://universityofmalta.zoom.us/j/93599049058, jew fuq il-paġna ta’ Facebook tal-proġett tad-Dipartiment tal-Malti fuq “It-Tradizzjoni Orali”. https://www.facebook.com/events/1145370152616355?ref=newsfeed

Madame Galley hija riċerkatriċi anzjana onorarja fis-CNRS, iċ-Ċentru Nazzjonali tar-Riċerka Xjentifika, istituzzjoni prestiġjuża fi Franza. Qattgħet deċennji sħaħ mill-karriera professjonali tagħha tistudja t-tradizzjonijiet orali f’Malta u l-Magreb u ħadmet mill-qrib ma’ riċerkaturi ewlenin bħal Ġużè Cassar Pullicino u Ġużè Aquilina. Bħala etnologa li ħadmet fuq il-kultura Għarbija, Galley hija l-awtriċi u l-editriċi ta’ għadd ta’ pubblikazzjonijiet marbuta mal-epika ta’ HiIali. Studjat ukoll is-Sibilla u l-mod kif il-figura tagħha baqgħet ħajja matul iż-żminijiet u kienet l-ispirazzjoni għal wirt artistiku għani. 

Micheline Galley kitbet għadd ta’ artikli akkademiċi u tliet kotba fuq Malta: ma’ Ġużè Cassar Pullicino kitbet Femmes de Malte dans les chants traditionnels (C.N.R.S., 1981). Imbagħad ippubblikat dak li aktarx huwa l-aktar xogħol magħruf tagħha f’Malta, Maria Calleja’s Gozo. A Life History (Utah University Press, 1994), li rebaħ il-Premju Internazzjonali G. Pitrè – S. Marino 1995 (Premio del Presidente). Imbagħad hemm l-iktar ktejjeb riċenti tagħha, Malte: Un archipel au destin fabuleux (Paris Geuthner, 2019).

Bħala riċerkatriċi internazzjonali ewlenija u segretarja ġenerali tal-Għaqda Internazzjonali tal-Istudju taċ-Ċiviltajiet tal-Mediterran (AIECM), Micheline Galley kienet waħda mill-organizzaturi ta’ żewġ konferenzi dwar il-kuntatti kulturali fil-Mediterran li saru f’Malta fl-1972 u fl-1975. Kienet ukoll l-editriċi tal-atti ta’ dawn il-konferenzi li ħarġu f’Malta fl-1973 u l-1978. Barra minn hekk, ħadmet żewġ films dokumentarji fuq it-tradizzjonijiet popolari f’Malta: wieħed ta’ 45 minuta fuq L’Imnarja. Fête des Lumières à Malte (C.N.R.S.), u l-ieħor ta’ 15-il minuta, Chants sacrés et jeux poétiques, fuq l-innijiet sagri u l-poeżija popolari.

Din it-taħdita ta’ Micheline Galley se ssir bi sħab bejn id-Dipartiment tal-Malti tal-Università ta’ Malta, l-Ambaxxata ta’ Malta f’Pariġi, u l-Ambaxxata ta’ Franza f’Malta. Hija parti mis-sensiela ta’ taħditiet fuq It-Tradizzjoni Orali li qed imexxi d-Dipartiment tal-Malti u parti mill-festival tas-sajf “Respire!” li qed torganizza l-Ambaxxata Franċiża f’Malta biex tiċċelebra r-relazzjonijiet bejn Franza u Malta.

Il-Prof. Adrian Grima se jintroduċi lill-kelliema u jmexxi d-diskussjoni wara t-taħdita. Ħajr lill-Ambaxxatriċi Franċiża f’Malta, l-Eċċellenza Tagħha Brigitte Curmi u lill-Eċċellenza Tiegħu s-Sur Carmelo Inguanez, Ambaxxatur ta’ Malta fi Franza.

__________

On Friday 25th June 2021 at 6.00pm, Micheline Galley, a leading French ethnologist, will be giving a public online talk in English on “Researching Maltese and Mediterranean Oral Traditions: A French-Maltese Collaboration”. This event is open to the general public and will be broadcast live on Zoom at https://universityofmalta.zoom.us/j/93599049058 and on the Facebook page of the Maltese oral traditions project, “It-Tradizzjoni Orali”. https://www.facebook.com/events/1145370152616355?ref=newsfeed

Madame Galley is an honorary senior researcher at the prestigious French National Centre for Scientific Research (CNRS). She devoted decades of her professional life to the study of Maltese and Maghrebi oral traditions and worked closely with leading Maltese researchers like Joseph Cassar Pullicino and Prof. Joseph Aquilina. As an ethnologist working on Arab culture, she was the author and editor of several publications dealing with the HiIali epic. She also worked on the Sibyl, her permanence through the ages and the artistic heritage she inspired. 

Micheline Galley authored numerous academic articles and three books on Malta: Femmes de Malte dans les chants traditionnels, with Joseph Cassar Pullicino (C.N.R.S., 1981); Maria Calleja’s Gozo. A Life History (Utah University Press, 1994), that was awarded the Prix international G. Pitrè – S. Marino 1995 (Premio del Presidente); and more recently a booklet entitled, Malte: Un archipel au destin fabuleux (Paris Geuthner, 2019).

As a leading researcher and secretary general of the Association Internationale d’Étude des Civilisations Méditerranéennes (AIECM), Micheline Galley co-organized two international conferences on cultural contacts in the Mediterranean held in Malta in 1972 and 1975. She was also the editor of the proceedings that were printed in Malta in 1973 and 1978. She produced two documentary films which dealt specifically with popular traditions in Malta: a 45 minute film on L’Imnarja. Fête des Lumières à Malte (C.N.R.S.) and a 15 minute film, Chants sacrés et jeux poétiques, on sacred chants and popular poetry.

Micheline Galley’s talk is part of a series of lectures hosted by the Department of Maltese in its Maltese oral traditions project which is now in its fifth year. It is also part of the Franco-Maltese summer festival “Respire!” organized by the Embassy of France to celebrate French-Maltese relations.

This talk will be introduced by Prof. Adrian Grima and is being organized jointly by the Department of Maltese at the University of Malta, the Embassy of France in Malta, and the Embassy of Malta in France. 

L-Arti tal-Kelma fid-Diskorsi Politiċi ta’ Duminku Mintoff (1962)

Nhar l-Erbgħa 30 ta’ Ġunju 2021 fis-6.00pm, Christabelle Borg, “L-Arti tal-Kelma fid-Diskorsi Politiċi ta’ Duminku Mintoff (1962)”. Din it-taħdita se tkun fuq Zoom u fuq Facebook u hija miftuħa għal kulħadd.

Din it-taħdita hija parti mis-sensiela fuq It-Tradizzjoni Orali organizzata mid-Dipartiment tal-Malti tal-Università u hija miftuħa għal kulħadd. Dan il-proġett qed isir bl-għajnuna tal-Fondi ta’ Riċerka tal-Università ta’ Malta u l-Klabb Kotba Maltin.

It-taħdita se tiffoka dwar ir-riċerka li għamlet Christabelle Borg għat-teżina li kitbet bħala parti mill-kors tal-Baċellerat fl-Arti bl-Unuri fil-Malti taħt it-tmexxija tal-Professur Oliver Friggieri u l-Professur Adrian Grima.

Christabelle Borg se tagħti ħarsa lejn l-isfond politiku tad-diskorsi u l-metodoloġija ewlenija li ggwidat l-analiżi ta’ din ir-riċerka. Se tanalizza għadd ta’ tekniki u strateġiji rettoriċi li spikkaw l-aktar fil-meetings politiċi ta’ Mintoff tal-1962 u tiġbed għadd ta’ konklużjonijiet dwar il-metodu rettoriku tiegħu. Mintoff kien kapaċi ħafna fl-użu tal-lingwaġġ figurattiv u l-allużjonijiet, speċjalment dawk Bibliċi. Fl-aħħar Borg se tipproponi xi riċerka li tista’ ssir b’rabta mal-qasam tad-diskorsi.

156646582_1345048162527789_7783803183613031455_n-1-1Christabelle Borg, għandha 21 sena u toqgħod is-Siġġiewi. Temmet il-kors tal-Baċellerat fl-Arti fil-Malti (Unuri) f’Ġunju tal-2020 u bħalissa tinsab fl-ewwel sena tal-kors tal-Masters in Teaching and Learning fil-Malti. Għandha għal qalbha l-qari, il-gżira Għawdxija u xi ħarġa bejn il-ħbieb. Borg issegwi mill-qrib ukoll ix-xena politika Maltija.

John B. Saliba – Tifkiriet dwar it-Tarzna u Malta fil-Gwerra

Nhar il-Ġimgħa 7 ta’ Mejju 2021 fis-6.00pm, l-antropologu Michael Deguara se jmexxi taħdita fuq it-tifkiriet dwar it-Tarzna u Malta fil-Gwerra. Din it-taħdita se tkun fuq Facebook u fuq Zoom u hija miftuħa għal kulħadd. 

Din it-taħdita hija parti mis-sensiela fuq It-Tradizzjoni Orali organizzata mid-Dipartiment tal-Malti tal-Università u hija miftuħa għal kulħadd. Dan il-proġett qed isir bl-għajnuna tal-Fondi ta’ Riċerka tal-Università ta’ Malta u l-Klabb Kotba Maltin.

 

Tpinġija ta’ John B. Saliba
Painting by John B. Saliba

 

John B. Saliba, Malti ta’ 94 sena minn Ħaż-Żabbar li llum jgħix New York se jaqsam magħna rakkonti dwar l-esperjenza tiegħu fit-Tarzna bejn l-1941-1949, kif ukoll tifkiriet ta’ żmien il-Gwerra: it-tagħlim prattiku li kien isir fil-qasam tas-snajja, l-apprentistat fit-Tarzna, inċidenti u periklu, ir-relazzjoni tiegħu ma’ priġunieri Taljani, ġlied tal-ajruplani tal-gwerra u ħafna iktar. Se nkunu qed naraw xi ftit mill-arti tiegħu wkoll. It-taħdita se tkun bl-Ingliż biex tinftiehem minn udjenza iktar wiesgħa, fosthom il-familja ta’ John B. Saliba stess. Madankollu, John għandu għal qalbu l-ilsien Malti, li ma nesa qatt, u se nħallu spazju għal mistoqsijiet jew kummenti li jistgħu jsiru bil-Malti.


Dr Dawn Adrienne Saliba, in-neputija ta’ John B. Saliba li qed tistudja l-Arkeoloġija fl-Universita’ ta’ Malta, kienet strumentali biex issir din it-taħdita.


John B. Saliba, a Maltese 94 year old from Żabbar who now lives in New York, will share with us his experience of the Dockyard between 1941 and 1949, as well as memories from the Second World War: the practical learning of trades that used to go on, apprenticeship in the Dockyard, accidents and danger, his relation with Italian prisoners, “dogfights” between warplanes and much more. We will also see some of his art. The talk will be in English to be accessible to a wider audience, including John B. Saliba’s family. However, John has the Maltese language very much at heart, and has never forgotten it, and we will leave space for questions or comments that can be made in Maltese.


Dr Dawn Adrienne Saliba, John B. Saliba’s granddaughter who is studying Archaeology at the University of Malta, was instrumental for this talk to take place.

Stejjer tal-Ewwel Emigranti Maltin fl-Awstralja

Nhar it-Tlieta 25 ta’ Mejju 2021 fid-9.00am, Adrian Grima se jintervista lir-riċerkatur magħruf Malti-Awstraljan Mark Caruana dwar l-istejjer li rrakkontaw l-ewwel emigranti Maltin fl-Awstralja. It-taħdita se tkun fuq Facebook hawnhekk  u fuq Zoom u hija miftuħa għal kulħadd. Kemm tagħfsu hawn: https://universityofmalta.zoom.us/j/99275683172

Din it-taħdita hija parti mis-sensiela fuq It-Tradizzjoni Orali organizzata mid-Dipartiment tal-Malti tal-Università u hija miftuħa għal kulħadd. Dan il-proġett qed isir bl-għajnuna tal-Fondi ta’ Riċerka tal-Università ta’ Malta u l-Klabb Kotba Maltin.

L-istorja tal-emigrazzjoni Maltija fl-Awstralja inġabret mhux mill-kotba, il-gazzetti, u d-dokumenti imma minn fomm l-ewwel emiganti f’għamla ta’ intervista strutturata fuq cassette jew fuq video, bil-Malti jew bl-Ingliz. X’jiftakru dwar kif issetiljaw f’art strangiera? X’diffikultaijiet kellhom jegħlbu? Għaliex telqu minn Malta? Kien il-faqar li ġegħelhom jitilqu? Semgħu affarijiet sbieħ dwar l-Awstralja? Kellhom min jilqagħhom meta waslu? L-istorja orali għandha l-importanza unika tagħha, u meta timxi id f’id mal-istorja dokumentata, il-fatti joħorġu aħjar.

Mark Caruana | Ritratt ta’ Angelo Velardo

Mark Caruana twieled Tas-Sliema u emigra l-Awstralja f’Jannar tal-1973. Ilu membru attiv tal-komunità Maltija f’Sydney mill-1975. Kiteb għadd ta’ artikli dwar l-istorja orali tal-emigranti u intervista bil-Malti u bl-Ingliż lil għadd kbir ta’ emigranti Maltin tal-bidu, jiġifieri dawk li waslu bejn l-1912 u l-1940. Dawn l-intervisti antiki għamilhom fuq 120 audio cassette u video tape iżda llum juża video recorder diġitali jew Zoom biex jirrekordja l-intervisti mal-emigranti li waslu wara t-Tieni Gwerra Dinjija.

Mark Caruana jemmen bis-sħiħ li l-aħjar mod kif tiddokumenta l-istorja orali huwa billi taħdem ma’ ħaddieħor fi proġett ta’ kollaborazzjoni u koperazzjoni. Għalhekk ħadem mill-qrib mar-riċerkatur George H. Griffiths, li emigra fl-1948, u ma’ Dr Barry York mill-Biblijoteka Nazzjonali tal-Awstralja f’Canberra li fid-dottorat tiegħu ħadem fuq l-istorja tal-emigrazzjoni Maltija. Flimkien ħarġu l-ktieb Oral History: a practical guide based on Maltese migration and settlement in Australia, ippubblikat f’Canberra mis-Centre for Immigration & Multicultural Studies, Research School of Social Sciences, Australian National University fl-1993 u mbagħad fl-1996. Ħadem ukoll mill-qrib mal-Prof Helen Armstrong waqt li kienet qed tħejji l-ktieb tagħha Migrant Heritage Places in Australia, a handbook for Group Co-ordinators, proġett tal-Australian Heritage Commission.

Ħaddiema Maltin fil-kannamieli

Barra minn hekk, Mark Caruana ħadem fuq proġett li beda jirrekordja l-istorja orali tal-Maltin li marru jgħixu New Zealand. Il-koordinatriċi tat-tim li mexxa dan il-proġett ta’ riċerka kienet il-Prof. Carmen Dalli mill-Victoria University Wellington.

Mir-reġistri tal-Arkivji Nazzjonali ta’ Malta f’dak li kien l-Isptar ta’ Santu Spirtu r-Rabat Mark Caruana bena arkivju imprezzabbli ta’ rapporti tas-sanità fuq il-vapuri u applikazzjonijiet għall-passaport ta’ bejn l-1815 u l-1939 li fih aktar minn 100,000 applikazzjoni. Bena wkoll arkivju tal-passiġġieri Maltin li żbarkaw fuq Ellis Island, New York fl-Istati Uniti tal-Amerka u l-portijiet iżgħar ta’ Boston, Philadelphia, Rhode Island, Baltimore, California u New Orleans. Dawn l-entrati, madwar 23,000, ikopru medda ta’ 137 sena mill-1820 sal-1957. Mill-1946 sal-1957 uħud mill-emigranti Maltin bdew isiefru bl-ajru u dawn huma inklużi wkoll fl-arkivju.

Bħalissa Mark Caruana qed jibni database tal-passaporti kollha li ħarġu minn Malta bejn l-1900 u l-1939 biex tintuża fl-istudji tal-migrazzjoni. Qed jaħdem ukoll fuq database tal-Maltin li marru l-Kanada u l-Istati Uniti mill-bidu tas-seklu dsatax, proġett bi sħab ma’ Dan Brock minn Toronto, il-Kanada.F’Jum l-Awstralja tal-2020, Mark Caruana ingħata l-unur prestiġjuż tal-Order of Australia Merit (OAM) għall-ħidma tiegħu b’risq il-komunità Maltija.Mark Caruana huwa miżżewweġ lil Antoinette Caruana u għandhom tliet ulied u sitt neputijiet.

Nomenklatura Ekkleżjastika

Kanopew li jintrama fuq l-artal biex jgħatti t-tabernaklu

Nhar it-Tlieta, 11 ta’ Mejju 2021, fis-6.00pm, Vince Galea, “Nomenklatura Ekkleżjastika” fuq Zoom. Biex tidħol issegwi t-taħdita agħfas fuq din il-ħolqa: https://universityofmalta.zoom.us/j/91837948457

Din it-taħdita hija parti mis-sensiela fuq It-Tradizzjoni Orali organizzata mid-Dipartiment tal-Malti tal-Università u hija miftuħa għal kulħadd. Dan il-proġett qed isir bl-għajnuna tal-Fondi ta’ Riċerka tal-Università ta’ Malta u l-Klabb Kotba Maltin.

Screen Shot 2021-04-20 at 09.44.05

Kull qasam tal-ħajja jkollu marbut miegħu kliem partikolari li jkun jirreferi għal affarijiet speċifiċi marbuta ma’ qasam partikolari. Hekk ukoll min ikun midħla tal-knisja jew aħjar tal-ħajja fis-sagristija u l-madwar jagħmel użu minn lessiku partikolari biex jirreferi għal oġġetti partikolari li ġeneralment jintużaw fil-knisja. It-taħdita se tiffoka fuq dan ir-reġistru li fih insibu kliem li sfortunatament qed jintilef. Isir aċċenn għall-ilbies tal-qassisin u r-reliġjużi u ħwejjeġ li jintlibsu waqt il-funzjonijiet, li jissejħu “paramenti sagri”.

Vincent Galea studja fl-Università ta’ Malta fejn iggradwa bħala għalliem fl-1994. F’dawn l-aħħar 27 sena għallem il-Malti fl-Iskejjel tal-Istat u fil-preżent huwa l-Kap tad-Dipartiment tal-Malti fl-Iskola Sekondarja ta’ Santa Luċija.

Screen Shot 2021-04-20 at 09.54.57
Vincent Galea

Minħabba li trabba fil-Belt Valletta, qrib il-knisja tal-Portu Salvu, sa minn kmieni interessa ruħu f’ dak kollu li kien isir f’diin il-knisja u fi knejjes oħra fil-qrib. Barra minn hekk, diversi membri tal-familja tiegħu kienu involuti fl-armar u t-tiżjin tal-istess knejjes. Evantwalment beda jieħu ħsieb il-knisja tal-Monasteru ta’ Santa Katerina fil-Belt, xi ħaġa li issa ilu jagħmel għal aktar minn tletin sena.

Matul iż-żmien għaraf jgħaqqad l-imħabba lejn il-lingwa Maltija u dak kollu li hu Malti mad-delizzju tal-armar tal-knejjes u għalhekk jagħmel ħafna xogħol ta’riċerka fuq diversi aspetti tal-folklor reliġjuż. Ilu tletin sena fil-kumitat tal-Għaqda Dilettanti Mudelli ta’ Knejjes u issa ilu għaxar snin president tal-għaqda. Jikkontribwixxi b’diversi artikli ta’ natura folkloristika u reliġjuża fil-perjodiku li toħroġ l-għaqda kull xahrejn.


Is-santa tal-mejjet: teżor moħbi

Nhar it-Tlieta, 20 ta’ April 2021, fis-6.00pm, Martina Bezzina, “Is-Santa tal-Mejjet: teżor moħbi” fuq Zoom. Biex tidħol issegwi din it-taħdita agħfas fuq din il-ħolqa: https://universityofmalta.zoom.us/j/93776098259

Din it-taħdita hija parti mis-sensiela fuq It-Tradizzjoni Orali organizzata mid-Dipartiment tal-Malti tal-Università u hija miftuħa għal kulħadd. Dan il-proġett qed isir bl-għajnuna tal-Fondi ta’ Riċerka tal-Università ta’ Malta u l-Klabb Kotba Maltin.

Meta jgħidulna li xi ħadd ħalliena mal-ewwel jinbtu l-frażijiet “Alla jagħtih il-glorja tal-ġenna”, “Alla riedu ħdejh”, jew “straħ fis-sliem.” Dan jixhed li hemm tradizzjoni ewfemistika relatata mal-okkażjoni ta’ sogħba. Is-suġġett tal-mewt huwa wieħed sensittiv, speċjalment meta l-bniedem ħaj ikun qrib – ħabib jew qarib – tal-mejjet.

Santa meħuda mit-teżi tal-BA (Unuri) (2019), “Is-santi tal-mejtin f’Malta: minn sfond storiku Ewropew sa reġistru u stil” ta’ Martina Bezzina

Wieħed bla ma jaħseb jagħmel minn kollox biex iservi ta’ mezz konsolatorju f’dan il-mument ta’ diqa, u minn fommu joħorġu frażijiet li llum saru idjomi xierqa f’dawn iċ-ċirkustanzi. Iżda għaliex jingħadu? Primarjament għax in-niket tat-telfa jeħtieġ il-balzmu tal-konsolazzjoni, imqar fil-forma ta’ faraġ spiritwali jew reliġjuż. Il-konsolazzjoni hija marbuta sfiq mar-reliġjon Nisranija, speċjalment fit-tama li tnissel li l-mejjet diġà kiseb post aħjar mill-għomor tiegħu fid-dinja, permezz ta’ ħajja eterna ħdejn Alla.

Għalhekk, fis-santi Nsara, kemm barranin kif ukoll Maltin, jitpoġġew siltiet mill-Bibbja flimkien ma’ frażijiet konsolatorji popolari. Il-konsolazzjoni tissaħħaħ ukoll bi frażijet popolari marbutin mat-temi tal-art u tas-sema, ngħidu aħna “hija kienet l-isbaħ warda” jew “kienet ix-xemx ta’ ħajti.” Dan għaliex wieħed jassoċja l-isbaħ u l-aktar elementi sempliċi mal-bniedem nieqes biex jesprimi kemm kien speċjali u jibqa’ jiftakru bl-aqwa mod possibbli.

Santa meħuda mit-teżi tal-BA (Unuri) (2019), “Is-santi tal-mejtin f’Malta: minn sfond storiku Ewropew sa reġistru u stil” ta’ Martina Bezzina

Din it-taħdita se tiffoka fuq dawn il-frażijiet, li bosta minnhom jingħadu bħala diskors wenniesi tipiku tal-komunità biex din ittaffi l-uġigħ tat-telfa lil min ikun f’luttu. Se tħares ukoll lejn kif il-poplu Malti juża modi varjati ta’ ewfemiżmu, mezzi ta’ tifħir, u tekniki oħra tad-diskors komuni bħall-allużjonijiet għall-Bibbja, biex minn banda jtaffi l-weġgħa tat-telfa u mill-banda l-oħra jfakkar b’tifħir lill-bniedem nieqes.

screen-shot-2021-04-09-at-09.20.16Martina Bezzina, studenta universitarja fil-livell postgradwatorju, toqgħod il-Fgura. Mit-tfulija tagħha rabbiet imħabba lejn il-letteratura Maltija permezz ta’ interess analitiku fil-poeżija lokali. Dan l-interess wassalha biex tagħmel Baċellerat bl-Unuri fil-Malti, il-kors li fih għażlet – bħala qasam speċjalizzat għat-teżi tagħha – il-versi fis-santi tal-mejtin, kemm fl-aspett tekniku kif ukoll f’dak tematiku tagħhom. Attwalment, fil-kors tal-Maġisteru tat-Tagħlim, qed issegwi l-pedagoġija tal-Malti bl-għan li ’l quddiem issir għalliema. 


Il-Makkejtta: Riċetta Maltija għall-Buri u l-Geddum

Nhar it-Tlieta, 13 ta’ April 2021, fis-6.00pm, Kurt Slattery, “Il-Makkjetta: Riċetta Maltija għall-Buri u l-Geddum” fuq Zoom. Biex tidħol issegwi din it-taħdita agħfas fuq din il-ħolqa: https://universityofmalta.zoom.us/j/91402533643

Din it-taħdita hija parti mis-sensiela fuq It-Tradizzjoni Orali organizzata mid-Dipartiment tal-Malti tal-Università u hija miftuħa għal kulħadd. Dan il-proġett qed isir bl-għajnuna tal-Fondi ta’ Riċerka tal-Università ta’ Malta u l-Klabb Kotba Maltin.

Minkejja li l-makkjetta Maltija tidher li ħarġet mit-teatru popolari Taljan, ħadd ma jista’ jiċħad li xi għamliet tal-makkjetta Maltija ivarjaw bil-kbir min-normi stabbiliti tal-makkjetta Taljana. Dan jista’ jfisser li f’Malta l-makkjetta kellha żvilupp oriġinali u awtonomu, b’influwenzi lokali u bil-ġenju kreattiv tal-artisti Maltin li ħaddmuha u żviluppawha. Maż-żmien il-makkjetta Maltija ntrabtu magħha ċertu elementi. Wieħed mill-aktar elementi importanti hu li l-makkjetta ma tistax tibqa’ biss poeżija miktuba fuq karta, immtrid tinqala’ minn hemm u tiġi maħduma u rreċtata quddiem udjenza. Dan dejjem b’doża ħelwa ta’ umoriżmu. 
 
Din it-taħdita se tiffoka kif il-makkjetta Maltija daħlet fiż-żewġ divertimenti kbar li kienu jeżistu f’Malta fis-seklu għoxrin: it-teatru popolari (it-teatrin) u l-għana. Ma jonqosx ukoll li jinstemgħu xi żewġ makkjetti mill-bravi Charles Clews, Fredu Spiteri l-Lavarist u Fredu Abela l-Bamboċċu.
 
 
 
 
Kurt Slattery studja l-Malti fl-Università ta’ Malta u kiteb it-teżi tal-baċċellerat bit-titlu “Il-Makkjetta: Riċetta Maltija għall-Buri u l-Geddum”. Wara kompla bl-istudju tiegħu dwar il-Pedagoġija fit-Tagħlim tal-Malti fis-sekondarja. Għallem diversi snin tas-sekondarja u studenti adulti fil-klassijiet tat-Tagħlim Matul is-Snin tal-Ħajja. Bħalissa jgħallem fl-iskola Medja fil-Kuleġġ San Injazju tal-Ħandaq .
 

Bejn Devozzjoni u Pika: It-taqbiliet tal-festi f’Ħaż-Żebbuġ – Martina Tabone

Nhar it-Tlieta, 9 ta’ Frar 2021, fis-6.00pm, Martina Tabone, “Bejn Devozzjoni u Pika: It-taqbiliet tal-festi f’Ħaż-Żebbuġ” fuq Zoom. Biex tidħol issegwi din it-taħdita agħfas fuq din il-ħolqa: https://universityofmalta.zoom.us/j/93184963423

Din it-taħdita hija parti mis-sensiela fuq It-Tradizzjoni Orali organizzata mid-Dipartiment tal-Malti tal-Università u hija miftuħa għal kulħadd. Dan il-proġett qed isir bl-għajnuna tal-Fondi ta’ Riċerka tal-Università ta’ Malta u l-Klabb Kotba Maltin.

Din it-taħdita hija dwar it-taqbiliet li jingħadu fil-festi f’Ħaż-Żebbuġ, b’mod speċjali fil-festa liturġika ta’ San Filep. Dawn it-taqbiliet ilhom jingħadu f’diversi festi imma minkejja dan, ftit li xejn hawn informazzjoni dwarhom. Kien għalhekk li Martina ddeċidiet li tistħarreġ din il-fergħa mit-tradizzjoni orali sabiex tixħet dawl fuq dawn it-taqbiliet. Mir-riċerka ħarġu diversi spunti interessanti li se jkunu ttrattati fit-taħdita, fosthom: it-temi, il-binja u l-ġestwalità.

Martina Tabone għandha 21 sena u toqgħod Ħaż-Żebbuġ. Għandha għal qalbha l-qari, l-għum u l-volontarjat fil-każin tal-banda. Riċentament, lestiet il-kors tal-Baċċellerat fil-Malti u issa tinsab fl-ewwel sena tal-MTL biex issir għalliema tal-Malti.

Fit-teżina tagħha tal-Baċellerat li tmexxiet mill-Prof. Adrian Grima, Martina Tabone kitbet dwar “It-Taqbiliet tal-Festi f’Ħaż-Żebbuġ: Bejn Devozzjoni u Pika.”

Bejn Storja u Stejjer: Il-Kapitlu Gonzi – Sergio Grech

It-Tlieta 12 ta’ Jannar 2021, fis-6:00pm, Sergio Grech “Bejn Storja u Stejjer: Il-Kapitlu Gonzi“ fuq Zoom. Biex tidħol issegwi t-taħdita kemm tagħfas fuq din il-ħolqa:  https://universityofmalta.zoom.us/j/97615893682

 

Din it-taħdita hija parti mis-sensiela fuq It-Tradizzjoni Orali organizzata mid-Dipartiment tal-Malti tal-Università u hija miftuħa għal kulħadd. Dan il-proġett qed isir bl-għajnuna tal-Fondi ta’ Riċerka tal-Università ta’ Malta u l-Klabb Kotba Maltin.

It-taħdita se tiffoka fuq l-istejjer marbuta mal-Arċisqof Gonzi li mexxa d-djoċesi ta’ Malta bejn l-1944 u l-1976 – żmien mill-iktar imqalleb fl-istorja nazzjonali. Bħala parti mid-dottorat, Sergio Grech intervista madwar mitt persuna, ħafna minnhom saċerdoti, biex jikseb aktar tagħrif dwar l-Arċisqof Mikiel Gonzi. Minn dawn l-intervisti ħarġu għadd ta’ stejjer fuq l-Arċisqof Gonzi, figura ironikament qsajra, li madankollu, il-persuni intervistati bdew ipinġuh bħala persuna kbira, persuna li d-djoċesi qatt ma rat bħalha u fi kliem wieħed minnhom “kapitlu irrepetibbli”. It-taħdita se timraħ qalb dawn l-istejjer u se tagħżel u tifred l-impċajpar miċ-ċar u fuq kollox tevalwa permezz tat-Tradizzjoni Orali kif il-poplu ħares lejn dan l-isqof ewlieni tas-seklu 20.

Sergio Grech twieled iż-Żejtun fl-1975. Studja l-Istorja fl-Università ta’ Malta minn fejn kiseb il-Baċellerat bl-Unuri, PGCE u Maġisteru. Barra minn hekk, qed jaħdem fuq id-dottorat fl-Istudji Maltin. Fis-sena 2004, ippubblika l-bijografija Patri Feliċjan Bilocca Ħajtu u Żminijietu 1914-1987. Fl-2010, ħareġ ir-rumanz Il-Lejl tal-Irġulija. Tliet snin wara editja l-ktieb Duminku Mintoff Bejn Storja u Miti Ġabra ta’ Kitbiet Dwaru fejn grupp ta’ ħassieba ta’ fehmiet differenti analizzaw dan il-politiku kumpless Malti. Fl-2013 ippubblika l-bijografija tat-Tabib Alexander Cachia Zammit. Ħareġ ukoll il-bijografija ta’ Anton Tabone, l-eks Ministru ta’ Ghawdex. Editur tas-sensiela Bejn Storja u Miti li barra l-ktieb ta’ Mintoff ħarġu volumi dwar Herbert Ganado, Eddie Fenech Adami, Monsinjur Victor Grech, Fr Hilary Tagliaferro, Mabel Strickland u Marie-Louise Coliero Preca.

Irriċerka f’diversi arkivji lokali u barranin fosthom: The National Archives of the United Kingdom (Kew), il-BBC Written Archives Centre ta’ Caversham Park, (Reading), l-Arkivju Nazzjonali ta’ Malta, l-Arkivji tal-Partit Laburista u l-Partit Nazzjonalista u l-Arkivji tal-għaqdiet reliġjużi lokali.

Xandar ta’ għadd kbir ta’ programmi b’xeħta kulturali fuq Ir-Radju tal-Università, Campus FM, FM Bronja, Radju Malta, TVM, Eden FM u Education 22. Fundatur tal-grupp letterarju Poeżijaplus u kien l-ewwel Direttur Eżekuttiv tal-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb. Fil-preżent huwa impjegat bħala Assistent Kap ta’ Skola Primarja.

Minn fuq l-Ispalla: It-Taqbil fil-Festi

Nhar is-Sibt 5 ta’ Diċembru 2020, fis-7:00pm, fuq ZOOM:  https://universityofmalta.zoom.us/j/95642390254, Dr Alex Vella Gregory, Yanika Schembri Fava, Jake Debattista u Marita Cassar se jagħtu taħdita dwar it-taqbiliet tal-festi li ġabru permezz tal-proġett Il-Kelma fil-Komunità: Minn Fuq l-Ispalla.
Hekk kif il-banda tieqaf u l-miġemgħa tistenna b’ħerqa l-marċ li jmiss, xi ħadd jiftaħ fommu, jgħolli jdejh, jew jitla’ fuq spallejn xi ħadd. Min mitluf isikket ħa jisma’, u min mitluf iħeġġeġ ħa jagħmlu iktar briju. Imbagħad joħorġu l-vrus imħanxra ħa jisma’ kulħadd, daqqa ta’ tifħir lejn il-patrun/a, u daqqa ta’ pika. Ġieli jkun taqbil ġdid, allura kulħadd jisma’ b’reqqa, u ġieli jkun taqbil qadim li ntiret minn ġenerazzjoni għal oħra, u allura hemmhekk kulħadd jingħaqad għall-vers finali. U fl-aħħar? Iżjed ċapċip, u iżjed briju.
Din it-taħdita tħares lejn it-tradizzjoni tat-tqabbil fil-festi fid-dawl tal-proġett Il-Kelma fil-Komunità: Minn Fuq l-Ispalla. Il-ġbir sar minn ‘il fuq minn 40 lokalità, u ‘il fuq minn 60 festa differenti, u t-taqbil miġbur laħħaq ‘il fuq minn 1,500 taqbila: patrimonju lingwistiku importanti u wirt intanġibbli prezzjuż. It-taqbil jitfa’ dawl mhux biss fuq il-festi iżda fuqna bħala bnedmin. Din it-taħdita ser isservi ta’ introduzzjoni għal dan il-fenomenu. Fejn isir l-iżjed taqbil? Minn min? Kif? Għalfejn?
Imexxi l-Proġett: Dr Alexander Vella Gregory
Riċerkaturi: Yanika Schembri Fava, Marita Cassar, Jake Debattista.